مشاور رییس سازمان بهزیستی کشور در امور آسیب‌های اجتماعی گفت: سال گذشته با همت سمن ها و خیریه «پایان کارتن خوابی امید» توانستیم به پدیده کارتن خوابی در اصفهان پایان دهیم که اقدام باارزشی در جهت سیمای نامساعد شهری و حفظ کرامت شهروندی بود.

به گزارش خبرگزاری برنا از اصفهان، افرادی در شهر هستند که نوعی زندگی بی خانمانی و بی سرپناهی را تجربه می کنند؛ افرادی که زیر انداز و رواندازشان می شود کارتن و تکه پارچه و نایلون. بی خانمان هایی که آواره خیابان ها هستند و معمولا شب ها در پیاده روها، اماکن متروکه و مخروبه سر به بالین می گذارند.

انتخاب کارتن خواب ها، خیابان های حاشیه شهرها است. کارتن خواب ها نه دوستی دارند و نه خانواده ای؛ طردشده اجتماعی می شوند و احساس تعلق اجتماعی شان به حداقل می رسد و در معرض پدیده هایی همچون اعتیاد، هپاتیت و ایدز قرار می گیرند.

کارتن خوابی یکی از آسیب های اجتماعی است که در حاشیه شهرها نمود بیشتری دارد. بیش از 30 درصد جمعیت کشورهای درحال توسعه ساکنان مناطق حاشیه ای هستند. در کلانشهر اصفهان 2 هزار و 384 هکتار از اراضی مسکونی را ساکنان حاشیه نشین تشکیل می دهد. توسعه صنعتی، جذابیتی برای مهاجرپذیر کردن اصفهان شده و حاشیه نشینی را با آسیب های اجتماعی نظیر کارتن خوابی توام کرده است.  

دفاترتسهیل گری؛ راه حل موفق پایان کارتن خوابی

نایب رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر اصفهان در گفت و گو با خبرگزاری برنا در اصفهان گفت: در آغازکار دوره پنجم شورای شهر توجه ویژه ای به موضوع حاشیه نشینی و به تبع، آسیب های اجتماعی آن مناطق شد. در کلانشهر اصفهان 9 محله حاشیه نشین شناسایی و به 400 «نقطه بحران شهری» در فضاهای بی دفاع شهری رسیدیم. از ابتدای سال 97 بودجه ای برای ساماندهی «نقاط بی دفاع شهری» پیش بینی شد؛  با همت شهرداری اصفهان و به ویژه معاونت شهرسازی و فرهنگی اقدامات و خدماتی در جهت افزایش حس تعلق اجتماعی و کاهش آسیب های اجتماعی در نواحی حاشیه نشین شکل گرفت.

کوروش محمدی افزود: خدمات ویژه ای در مناطق حاشیه شهر اعم از خیابان کشی، آسفالت ونورپردازی که سال ها از آن محروم بودند اجرا شد تا کالبد مناطق حاشیه نشین با بقیه قسمت های شهر همخوانی پیدا کند و این حس تعلق شهری در بین ساکنان آن مناطق رو به فزونی رود.  

عضو شورای شهر اصفهان با بیان اینکه در سال گذشته بحث ساماندهی بی خانمان ها و کارتن خواب در دستور کار مدیریت شهری بود اظهار کرد: در سال گذشته با همت سمن ها و خیریه «پایان کارتن خوابی امید» توانستیم به پدیده کارتن خوابی در اصفهان پایان دهیم که اقدام باارزشی در جهت سیمای نامساعد شهری و حفظ کرامت شهروندی بود.

رئیس انجمن آسیب شناسی اجتماعی ایران تصریح کرد: در پایان سال گذشته و در تدوین بودجه سال 98 ردیف بودجه ای آسیب های اجتماعی، اختصاصی و جداسازی شد و ردیف بودجه ای ویژه به مناطق محروم و کم برخوردار تخصیص داده شد.

وی خاطرنشان کرد: با تفکیک کمیسیون اجتماعی از کمیسیون فرهنگی این حوزه با کارگروه های ویژه در جهت ساماندهی مناطق حاشیه نشین تشکیل و در کنار آن تسهیل لایحه مربوط به دفاتر تسهیل گری و توسعه محلی فراهم شد تا به طور خاص به ساماندهی مناطق حاشیه نشین بپردازد. انتظار می رود در شش ماه اول سال با تشکیل 4 دفتر تسهیل گری پیوند عمیق اجتماعی و ساماندهی مناطق حاشیه نشین به تحقق بپیوندد.

این پژوهشگر و روانشناس مسئول اضافه کرد: دفاتر تسهیل گری تجربه ی موفقی هستند که توسط وزارت کشور اجرا شدند. برای اولین بار در اصفهان و با همت شهرداری اصفهان، بودجه یک میلیارد و 200 میلیون تومانی برای راه اندازی این 4 دفتر تسهیل گری تخصیص داده شده است.

محمدی با اشاره به طرح جامع احداث مرکز جامع آموزش و توانمندسازی افراد آسیب دیده در مجموعه فدک که از سال گذشته در حال احداث است اعلام کرد: طرح مذکور با اعتبار 5 میلیارد تومان در حال ساخت است که مراحل ساخت آن با مشکلات مالی که در سال گذشته شهرداری با آن دست و پنجه نرم می کرد به کندی پیشرفت داشت؛ با هنر و درایت شهردار این پروژه متوقف نشد و اعتبارات مورد نیاز تامین شد. با راه اندازی این مرکز هیچ کارتن خواب و بی خانمانی در سطح شهر اصفهان نخواهیم داشت و پایانی می شود بر آسیب های اجتماعی نظیر پدیده کارتن خوابی که در مناطق حاشیه ای شهر وجود دارد و مشکلات عدیده ای در آن مناطق به همراه دارد.  

به گفته مشاور رییس سازمان بهزیستی کشور در امور آسیب‌های اجتماعی با راه اندازی 4 دفتر در امتداد دفاتر تسهیل گری است که توسط استانداری اصفهان احداث شده در نیمه دوم سال هم دفاتر بیشتری در مناطق حاشیه نشین اصفهان دایر خواهد شد تا با همراهی معاونت های خدمات شهری، شهرسازی و فرهنگی و اجتماعی به محرومیت زدایی در این مناطق نایل شد.

حاشیه نشینی محصول سومدیریت

محمدی با اشاره به آمار نیم میلیون حاشیه نشین در شهر اصفهان بیان کرد: پدیده حاشیه نشینی محصول چند دهه سومدیریت در ساماندهی مهاجران و مدیریت متمرکز شهری است که توجه ای به مناطق حاشیه نشین و آسیب های اجتماعی مذکور نشده و حتی در برهه هایی مسئولان شهری خدماتی به این مناطق اختصاص نداده و با آسیب های اجتماعی تحمیل شده بر شهر به دنبال چاره گشتند.  

وی افزود: سیاست جابه جایی مناطق حاشیه نشین جوابگو نیست و ساکنان این مناطق شهروندان اصفهان محسوب می شوند و باید با نگاه ویژه تری مسائل این مناطق ارزیابی شود و خدمات درخوری به ایشان ارائه شود.

عضو شورای شهر اصفهان با ابراز امیدواری و آمادگی مدیریت شهر اذعان داشت: با اجرای برنامه ریزی های صورت گرفته و با سیاست تجهیز و برخورد منطقی و ریشه ای در سال آتی شاهد ساماندهی مناطق حاشیه نشین و کاهش آسیب های اجتماعی در این مناطق خواهیم بود.

وی با اشاره به درایت مسئولان اصفهان در برخورد با استانهای همجوار که درگیر سیلاب شدند اعلام کرد: با توجه به اقدام های شایسته و سنجیده که اصفهان در کمک رسانی به استانهای سیلزده داشت بعید به نظر می رسد با موجی از مهاجرت و اسکان در مناطق حاشیه شهر مواجه شویم.

رئیس انجمن آسیب شناسی اجتماعی ایران با تاکید بر احداث «مرکز جامعه آموزش و توانمند سازی افراد آسیب دیده اجتماعی» اعم از زن و مرد تصریح کرد: سال هاست بر روی مطالعات اجتماعی و آسیب شناسی مناطق حاشیه ای متمرکز بودم و بعد از ورود به شورا اهمیت این موضوع تبیین شد. آسیب های اجتماعی در مناطق حاشیه ای رتبه بندی نمی شوند. آسیب های اجتماعی شبکه ای به هم تنیده است که برروی هم اثر می گذارند و در فرایندی، نتایجی را به بار خواهند آورد.

محمدی تصریح کرد: آسیب های اجتماعی اعم از کارتن خوابی، اعتیاد، روسپیگری و .. را باید با نگاه منطقی، جامعه نگر بررسی کرد و پیشگیری را در اولویت قرار داد. همکاری دستگاه های متولی با نهادهایی همچون خیرین و سمن ها می تواند در ساماندهی مناطق حاشیه ای موثر باشد و توفیقات بیشتری را به همراه بیاورد. 

 نایب رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر اصفهان تاکید کرد: ساماندهی مناطق حاشیه ای و کاهش آسیب های اجتماعی مساله ی پیچیده و غامضی است اما قابل حل است. مدیریت شهری با همکاری خیرین و سمن ها در حرکتی نظیر کارآفرینی شهری و بازآفرینی شهری می تواند به ساماندهی مناطق حاشیه ای دست زند و با رویکرد منطقی و برنامه ریزی شده عوارض آسیب های اجتماعی را به حداقل رساند.